Verklaring van de Boeddhistische Unie van België over de uitzending 'Bouddhisme, la loi du silence'

Brussel, 11 oktober 2022

Op 13 september 2022 werd op de televisiezender ARTE een documentaire uitgezonden onder de titel "Bouddhisme, la loi du silence” (vertaling: Boeddhisme, de wet van de stilte), waarin seksueel, fysiek en financieel misbruik in bepaalde boeddhistische gemeenschappen aan de kaak gesteld werd. Op 14 september 2022 verscheen een boek met dezelfde titel bij JC Lattès, waarvan de auteurs ook de makers van deze documentaire zijn.

Op 25 september 2022 heeft de Europese Boeddhistische Unie haar eerdere verklaringen en toezeggingen (2018 en 2020) herbevestigd. De Boeddhistische Unie van België (BUB) werd door deze verklaring geïnspireerd om een duidelijk standpunt in te nemen over deze kwestie, en wel als volgt :

In een spirituele context, kan, zoals in elke andere context, ongepast gedrag voorkomen, met inbegrip van allerlei vormen van misbruik. Dit is altijd zo geweest, in vele landen en in vele religieuze, spirituele en filosofische tradities. Helaas is dat vandaag de dag nog steeds zo en boeddhistische gemeenschappen vormen daarop geen uitzondering. Wij erkennen met grote droefheid het lijden dat de slachtoffers is toegebracht door leraren en leiders die beweren boeddhist te zijn.

Het is al vele jaren duidelijk dat er ernstige integriteitsschendingen hebben plaatsgevonden, en in sommige gevallen ook strafbare feiten. Een sterk gevoel van hiërarchie, hechte gemeenschap, gedeelde geloofssystemen en oprechte betrokkenheid kunnen allemaal bijdragen tot een gezonde spirituele omgeving. Maar ze kunnen ook leiden tot ongezonde relaties en ernstige schade veroorzaken bij volwassenen en kinderen.

Het is duidelijk dat de mensen die het meest lijden de slachtoffers van misbruik zijn. Zij worden verder getraumatiseerd door de onwil en/of het onvermogen van instellingen en hun leiders om misbruik aan te pakken of te voorkomen, of in plaats daarvan in de doofpot te stoppen.

In de onderwijsrelatie heeft de leraar meer macht en verantwoordelijkheid dan de leerling. Wij bevelen ten zeerste aan dat seksuele relaties tussen docenten en leerlingen ofwel worden onderworpen aan duidelijk omschreven en effectief gehandhaafde regels, ofwel helemaal worden verboden, om zo het risico van machtsmisbruik te beperken.

De documentaire is voornamelijk gebaseerd op twee flagrante situaties, waarover al talrijke persartikelen en documentaires zijn verschenen. Het eerste betreft de Belg Robert Spatz, zelfbenoemde Lama Kunzang Dorje, en zijn optreden in de jaren 1970-80. Hij werd op 2 december 2020 door het Hof van Beroep te Luik veroordeeld tot vijf jaar voorwaardelijke gevangenisstraf en op 5 oktober 2022 verwierp het Hof van Cassatie het beroep dat hij hiertegen aantekende. De tweede situatie betreft de Tibetaanse meester Sogyal Rinpoche. Op 14 juli 2017 stuurden acht voormalige leerlingen, samen met 1.500 leerlingen van het Rigpa-netwerk, een lange open brief. Daarin stelden zij zijn "fysieke, emotionele, psychologische en seksuele mishandeling" en zijn "extravagante en hebzuchtige" levensstijl aan de kaak. Op 1 augustus 2017 steunde de Dalai Lama tijdens een conferentie in India het openbaar maken van deze grieven. Tevens bekritiseerde hij de "feodale" invloed die nog steeds op sommige boeddhistische instellingen rust. Hij benadrukte dat Sogyal Rinpoche nu "in ongenade is gevallen". (Zie zijn verklaringen). De Dalai Lama verwijst hierbij ook, zoals hij vaak doet, naar de conclusies van de bijeenkomst van 1993 in Dharamsala met westerse boeddhistische leraren over de misstanden die door bepaalde boeddhistische "meesters" zijn begaan.

Het is verrassend dat de auteurs van de documentaire lijken te impliceren dat de Dalai Lama het met deze conclusies niet eens was. De titel "Boeddhisme, de wet van de stilte" is zwaar aangedikt en ontkent het overduidelijke feit dat het boeddhisme niet georganiseerd is zoals de katholieke kerk met een paus die bisschoppen benoemt, die priesters benoemen en kunnen ontslaan, wat een keten van verantwoording impliceert.

Het is ook verbazingwekkend dat de auteurs geen melding maken van het feit dat het Rigpa-netwerk op 11 augustus 2017 de "onmiddellijke" verwijdering van Sogyal Rinpoche uit zijn geestelijk leiderschap aankondigde, een onafhankelijk onderzoek organiseerde en een openbare ethische code instelde. De ethische code vormt een basis waarmee elke volgeling kan nagaan of een boeddhistische leraar al of niet over de grens gaat. Daarnaast ging Sogyal Rinpoche in exile in Thailand waar hij in 2019 overleed.

Gezien de voor de hand liggende commerciële implicaties van de voorafgaande aankondiging in alle grote Franse media van het Arte-programma "Bouddhisme, la loi du silence", die tevens de lancering was van de publicatie van het gelijknamige boek, kan men zich afvragen wat de beweegredenen van de auteurs waren. Mede dat zij in hun "onderzoek" opnieuw feiten naar voren brengen die reeds ruimschoots in de media zijn gepubliceerd, en daarbij de indruk wekken dat het gaat om een "systeem" dat momenteel binnen alle boeddhistische organisaties van kracht is, met de stille medeplichtigheid van de veronderstelde "hoogste boeddhistische autoriteiten". Deze verkeerde voorstelling van zaken is inderdaad uiterst schadelijk voor het imago en de leer van het boeddhisme in het Westen.

Wij erkennen dat het vanuit de positie van een leraar, ongeacht hun hoge spirituele positie, niet mogelijk is om machtsmisbruik door "meesters" die zij niet zelf hebben benoemd, effectief aan te pakken. Als boeddhistische organisaties in het Westen zijn wij echter verantwoordelijk voor het creëren van een veilige omgeving voor leerlingen, vrijwilligers en leraren.

Het eerste principe van de boeddhistische ethiek is het vermijden van schade. Dit principe is in de hele geschiedenis van het boeddhisme benadrukt.

Wij roepen alle boeddhistische verenigingen op, ongeacht of ze lid zijn van de BUB of niet, om eerlijk en effectief om te gaan met beschuldigingen van ernstige schendingen van ethische voorschriften en de wet, door hun leraren en verantwoordelijken, en te luisteren naar degenen die zich geschonden of ongehoord voelen, met mededogen voor alle betrokkenen.

In die optiek heeft de Boeddhistische Unie van België sinds 2016 een "Ethisch en Deontologisch Charter" opgesteld dat alle aangesloten verenigingen hebben toegezegd nauwgezet te zullen naleven. Dit charter betreft ongepast gedrag en misbruik dat verschillende vormen kan aannemen: economisch, fysiek, psychisch, seksueel, institutioneel of structureel. Elke aangesloten vereniging moet Contactpersonen Integriteit aanwijzen die onafhankelijk zijn van de besluitvormingsorganen en hun contactgegevens op hun website publiceren. Bovendien stelt de BUB zelf ook Contactpersonen Integriteit ter beschikking voor wie buiten de eigen boeddhistische vereniging wil gehoord worden of een opvolging wenst van de Ethische en Deontologische Commissie.

Ehipassiko - meldingen ethisch gedrag

De BUB heeft twee verschillende klachten ontvangen over grensoverschrijdend gedrag en misbruik door spirituele verantwoordelijken binnen de boeddhistische gemeenschap Ehipassiko uit Antwerpen. Van bij de melding nam de BUB de nodige maatregelen en na een procedure, die is vastgelegd in haar Ethisch en Deontologisch Charter, erkende zij de slachtoffers in hun terechte klachten. Op 16 januari 2022 zegde de betreffende vereniging haar lidmaatschap bij de BUB op.
 
In haar streven naar transparantie én met eerbied voor de privacy van betrokken personen, geeft de BUB  aan direct betrokkenen de mogelijkheid tot inzage op het adres van haar zetel in dit dossier.
 
Als enige representatieve organisatie van de boeddhistische gemeenschap in ons land erkend door de Belgische autoriteiten wil de BUB zich ook in de toekomst blijven inzetten om de boeddhistische beoefenaars een respectvolle, veilige en zorgzame omgeving te waarborgen.
 
 

Buddhist Leaders Respond to the Crisis in Ukraine

 

 *first published on Tricycle on the 3d April 2022

The Dalai Lama, along with Buddhist teachers and organizations, shares pleas for peace and resilience

pexels StopwarUkraine demonst

As the Russian invasion of Ukraine continues to unfold, Buddhist leaders around the world are offering pleas for peace and messages of support to the Ukrainian people and those watching from afar who feel helpless but eager to take action. The growing number of civilian and military deaths are unknown, but early reports estimate over 230 civilian deaths so far and over 525 civilians injured.* Though Russian and Ukrainian reports on military deaths and injuries differ, the numbers are in the hundreds to thousands. On March 2, the UN High Commissioner for Refugees reported that one million refugees have fled Ukraine. Responses from Buddhist teachers and organizations range from formal public statements to heartfelt pleas on social media.

*numbers when the article was published

 

Myanmar: open brief aan het militaire leiderschap

Opperbevelhebber Generaal Min Aung Hlaing
Voorzitter van de Staatsraad voor Bestuur
Naypidaw
Republiek van de Unie van Myanmar

 

Brussel, 29 maart 2021

 

 

De Boeddhistische Unie van België (BUB) is een overkoepelende vereniging van meer dan 30 boeddhistische organisaties in België, die een brede waaier van boeddhistische tradities vertegenwoordigen, zowel uit het theravada-, het mahayana- als uit het vajrayana-boeddhisme. Zoals in alle Europese landen is de aanwezigheid van het boeddhisme in België de laatste 50 jaar aanzienlijk gegroeid tot een aantal van meer dan 150.000 boeddhisten, niet alleen door de aanwezigheid van personen afkomstig van traditionele boeddhistische landen, maar vooral omdat steeds meer Belgen het boeddhisme als hun levensbeschouwing hebben aangenomen, geïnspireerd door de boodschap van wijsheid, altruïsme, ruimdenkendheid, liefdevolle vriendelijkheid en grenzeloos mededogen tegenover alle levende wezens.

Als representatief orgaan van boeddhisten in België is de BUB de officiële gesprekspartner van de Belgische regering in het proces van officiële erkenning van het boeddhisme door de Belgische staat, om zo op dezelfde voet gezet te worden als het christendom, de islam en het jodendom. Wij onderhouden ook reeds lang vriendschappelijke betrekkingen met boeddhisten in Myanmar.

Regeerakkoord vermeldt erkenning van het boeddhisme

 

De Boeddhistische Unie van België (BUB) is verheugd dat de nieuwe regering die op 1 oktober 2020 van start ging in de regeringsverklaring vermeldt dat ze "de Boeddhistische Unie van België, in samenwerking met de deelstaten, zal erkennen als een vereniging die morele bijstand biedt als niet-confessionele levensbeschouwing." Dit is het resultaat van het proces dat aanving op 20 maart 2006, toen de BUB de vraag tot erkenning indiende.

Hoewel het boeddhisme dikwijls gedefinieerd wordt als één van de 5 grote wereldreligies kan men het niet als eredienst beschouwen. Het kent immers geen God of Opperwezen. Bijgevolg is de term “eredienst”, vermeld in artikel 181, § 1 van de Grondwet, van toepassing op godsdiensten, maar niet op het boeddhisme. De aanvraag wordt daarom ingediend als niet-confessionele levensbeschouwing op basis van artikel 181, § 2.

Deze erkenning wordt gerechtvaardigd door het feit dat aan alle criteria voor erkenning wordt voldaan:

  • De Boeddhistische Unie van België VZW is de enige representatieve organisatie van de boeddhistische gemeenschap in België en verenigt de overgrote meerderheid van de boeddhistische verenigingen in België. Ze telt momenteel een dertigtal lidverenigingen.
  • Een langdurige aanwezigheid op het Belgisch territorium: de aanwezigheid dateert van het einde van de jaren 1960, toen de eerste centra van boeddhistische praktijk werden opgericht.  De aanwezigheid is sindsdien onafgebroken toegenomen.
  • Het maatschappelijk nut vloeit voort uit de bijdrage door de Boeddhistische Unie van België en haar lidverenigingen in het streven naar een harmonieuze en vredelievende samenleving waar mededogen en wijsheid bijdragen tot het opheffen van het lijden van alle voelende wezens.
  • De aanwezigheid van een groot 150.000 aanhangers: volgens een studie van de firma Phonecom in 2008 is het boeddhisme in België een inspiratiebron voor 5% van de bevolking en wordt het aantal “beoefenaars” geschat op 0,7%. Rekening houdend met de evolutie van het bezoek aan boeddhistische centra tijdens de laatste jaren, is het redelijk om het aantal personen dat in verschillende mate beroep doet op een boeddhistische morele dienstverlening te schatten op ongeveer 150.000 personen. Bovendien houden de resultaten van de studie van Phonecom geen rekening met de aanwezigheid van de inwoners afkomstig van gedeeltelijk of hoofdzakelijk boeddhistische landen, zoals Vietnam, Thailand, Sri Lanka, Cambodja, Myanmar, Nepal, Indië, Mongolië, Japan, China, Korea, Bhutan, Laos, Tibetaanse vluchtelingen, enz.

De Boeddhistische Unie van België wenst dat de wet inzake haar erkenning zo snel mogelijk in werking treedt.

 

Verklaring van de Boeddhistische Unie van België over de situatie van de Rohingya in Myanmar

Eenstemmig aangenomen door de Algemene Vergadering van de Boeddhistische Unie van België op 1 oktober 2017.

Het gebrek aan respect in Myanmar voor de mensenrechten en het gebruik van dodelijk geweld verontrust ons ten zeerste. De getuigenissen die ons ter kennis gebracht worden rapporteren dat de inwoners in de steden en dorpen van de Birmaanse Staat Rakhine op grote schaal geleden hebben door moord, repressie, hongersnood en ziektes die daaruit voortvloeien, verkrachting en verdrijving, waarbij hun woningen systematisch verbrand worden na hun vertrek.

De Boeddhistische Unie van België benadrukt, net zoals de Europese Boeddhistische Unie, de fundamentele principes van het boeddhisme, zoals deze trouwens ettelijke malen bevestigd waren door de vooraanstaande leraars van de verschillende boeddhistische tradities. We verwijzen hierbij met name naar hun gemeenschappelijke verklaring die reeds in december 2012 gericht werd aan de Birmaanse boeddhisten.

« Wij wensen de meest fundamentele boeddhistische principes van geweldloosheid, wederzijds respect en mededogen te herbevestigen ten aanzien van de wereld en jullie aan te sporen om deze in praktijk om te zetten. Deze fundamentele principes van het onderricht van de Boeddha zijn het hart van de boeddhistische praktijk:

  • Het boeddhistische onderricht is gebaseerd op de voorschriften om zich te onthouden om anderen te doden of schade toe te brengen.
  • Het boeddhistische onderricht is gebaseerd op mededogen en goedaardigheid.
  • Het boeddhistische onderricht hecht het hoogste belang aan het respect voor iedereen, zonder onderscheid van klasse, kaste, afkomst of overtuiging. »

Als Belgische en Europese boeddhisten stellen wij ons achter deze waarden en bevestigen wij opnieuw onze solidariteit met alle slachtoffers van geweld, onrecht en vervolging.

Wij verklaren dit vanuit ons streven om opnieuw vrede, geweldloosheid en respect voor mensenrechten tot stand te laten komen met levensomstandigheden die een vredevolle samenleving garanderen en gelijkheid voor alle etnische groepen in Myanmar.

Aanslagen Sri Lanka - Pasen 2019

Op Pasen, één van de belangrijkste christelijke feesten, pleegden terroristen verschrikkelijke aanslagen in Sri Lanka waarbij een groot aantal mensenlevens betreurd worden. De christelijke gemeenschap van het land vormde het doelwit, maar uiteindelijke werd de gehele bevolking daarbij geviseerd in een poging tot destabilisatie.

De Boeddhistische Unie van België (BUB) betuigt daarom haar innige deelneming aan de christenen, maar ook aan alle andere burgers van Sri Lanka. Onze gedachten van medeleven gaan uiteraard in eerste plaats uit naar de slachtoffers en hun naasten, ongeacht hun nationaliteit.  

In navolging van de Europese Boeddhistische Unie veroordeelt de BUB elke vorm van haat en geweld, in het bijzonder wanneer deze gebaseerd zijn op culturele of religieuze motieven. Binnen deze context bevestigt de BUB haar voornemen om de waarden te ondersteunen die noodzakelijk zijn voor elke vorm van harmonieuze samenleving binnen onze gemeenschappen, met name individuele vrijheid, respect voor de andere, liefde en mededogen voor alle voelende wezens.

Aanslagen Nieuw-Zeeland (15/03/2019)

De Boeddhistische Unie van België verneemt met diepe droefheid het nieuws over de aanslagen van 15 maart jl. op 2 moskeeën in de Nieuw-Zeelandse stad Christchurch waarbij 50 personen omkwamen en tientallen anderen gewond geraakten. Telkens een religieuze groep wordt getroffen door zinloos geweld, wordt de hele mensheid hierdoor getroffen. Onze gedachten gaan uit naar alle slachtoffers, hun familie en de hele moslimgemeenschap.

Frans Goetghebeur (13/04/1948 – 29/03/2018)

Met grote droefheid verneemt de Boeddhistische Unie van België  het heengaan van Frans Goetghebeur. Met zijn gave voor het woord en zijn droom om het boeddhisme voor iedereen beschikbaar te maken, heeft hij zijn genereuze energie gericht op de verankering van het boeddhisme in het Westen. Als pionier van het boeddhisme in België en medeoprichter van de centra van het Tibetaans Instituut te Schoten, Brussel, Hoei en Cadzand heeft hij de deur van de praktijk van het boeddhisme geopend voor duizenden personen. Tijdens zijn tienjarig voorzitterschap van de Boeddhistische Unie van België en de Europese Boeddhistische Unie heeft hij bovendien veel bijgedragen aan de intensifiëring van de intra-boeddhistische dialoog. We zullen er hem altijd dankbaar voor zijn en wensen dat onze gedachten van medeleven hem mogen begeleiden en kracht geven, evenals zijn familie, vrienden en Sangha.

De uitvaart zal plaatsvinden in besloten kring. Bij Yeunten Ling gaat een ceremonie door die open staat voor het publiek op 15 april om 14.30u. 

Aanvraag van erkenning van het boeddhisme

De Boeddhistische Unie van België heeft op 20 maart 2006 een aanvraag tot erkenning van het boeddhisme ingediend. Vandaag is het dringend om het boeddhisme, dat momenteel een gemeenschap van meer dan 150.000 personen telt in België, op gelijke voet te stellen met de erkende erediensten en de georganiseerde vrijzinnigheid. Dan zal het volwaardig kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven, met name wat betreft de toegang tot gevangenissen, ziekenhuizen, enz. en tot de levensbeschouwelijke lessen van het officieel onderwijs. De Boeddhistische Unie van België vertrouwt erop dat dit haar lidverenigingen zal helpen bij hun aspiratie: het tot stand brengen van een harmonieuze en vredevolle gemeenschap, waar mededogen en wijsheid bijdragen aan het geluk van alle wezens.

Het proces OKC

Het bijzonder goed gemotiveerde vonnis dat op 15/09/2016 werd uitgesproken door de correctionele rechtbank van Brussel in het kader van het proces "van OKC" hekelt de gedragingen die ingaan tegen onze meest elementaire maatschappelijke leefregels waartegen de heer Robert SPATZ (alias « Lama KUNZANG »)  en andere personen uit zijn entourage zich schuldig hebben gemaakt. Deze gedragingen zijn uiteraard eveneens totaal tegenstrijdig met de waarden die sinds 2500 jaar gangbaar zijn binnen de boeddhistische traditie.

Bijgevolg waardeert de Boeddhistische Unie van België het werk dat door het gerechtelijk apparaat verricht is om de feiten te verduidelijken die aan verscheidene veroordeelde personen verweten werden, en ze drukt haar diepste medeleven uit met de personen die het slachtoffer werden van hun handelingen.

De weg die Boeddha heeft voorgesteld heeft als ultiem doel om de voelende wezens te bevrijden van alle fysiek en moreel lijden. Het bewandelen van deze weg veronderstelt een verduidelijking van onze individuele en collectieve intenties, maar ook een reëel maatschappelijk engagement met als doel om iedereen te ondersteunen die lijden ondergaat.

Vanuit deze bekommernis zullen de erkende centra van de Boeddhistische Unie van België uiteraard met bijzondere zorg elke persoon ontvangen die gekwetst is als gevolg van de daden die door de rechtbank veroordeeld zijn, en die er een spirituele ondersteuning zou wensen te ontvangen. 

De veroordeelden gaan in beroep tegen de genoemde gerechtelijke beslissing. De Boeddhistische Unie van België merkt echter op dat, onafhankelijk van de strafrechterlijke uitspraak, feiten aan het licht gekomen zijn in de loop van het onderzoek van het dossier die onverenigbaar zijn met haar visie over het respect dat een levensbeschouwelijke traditie geacht wordt te betonen aan personen die hun vertrouwen eraan schenken en dat daarbij een authentieke morele assistentie verwacht mag worden.