“... standpunten behoren tot de jungle van speculaties en dogma's...
zij gaan gepaard met lijden en
leiden niet tot innerlijke rust, inzicht en bevrijding. “
MN 72

Vaak wordt ons in ethische en maatschappelijke materies gevraagd naar het standpunt van het boeddhisme. Steeds is het moeilijk om uit te leggen dat het boeddhisme niet echt een standpunt heeft.

Traditioneel hebben de verschillende boeddhistische tradities altijd al opgeroepen tot voorzichtigheid met standpunten. Het innemen van een standpunt is vaak eerder een bron van lijden dan van bevrijding. Hierin verschillen de boeddhistische tradities evenzeer van de gereveleerde godsdiensten als van vele filosofische tradities.

Daarenboven is het boeddhisme heterogeen en niet-confessioneel. Er is niet zoiets als ‘het’ boeddhisme. Niemand kan vanuit het boeddhisme in zijn totaliteit spreken.

Uitspraken binnen het boeddhistisch onderricht hebben maar zin en betekenis in de context waar de uitspraak gedaan wordt. Iedere uitspraak is afhankelijk van de persoon die de uitspraak doet en de persoon of groep van personen tot wie hij zich richt, en van de historische en culturele omgeving waarbinnen hij gedaan wordt. Er is nooit aanspraak op universele geldigheid.

Dat betekent niet dat het boeddhisme niet kan deelnemen aan interlevensbeschouwelijke dialoog, integendeel. Maar het is belangrijk te beseffen dat het boeddhisme niet komt om een nieuwe set standpunten aan het debat toe te voegen.

Wat de boeddhistische tradities verbindt is een onderricht van wijsheid en mededogen. Wat we hopen dat het boeddhisme aan de interlevensbeschouwelijke dialoog iets van wijsheid en mededagen, van openheid en verzoening kan toevoegen.