Beste Charles Darwin,

Als men mij niet verteld had hoe gretig u uitkeek naar de komst van de postbode, dan zou ik het niet gewaagd hebben mij tot u te richten. Maar als u er zelf plezier aan hebt wil ik graag enkele gedachten met u delen.

Weet u, ik heb een mateloze bewondering voor mensen die buiten de bestaande kaders en platgetreden paden durven treden. Door te durven zien wat niemand ooit eerder gezien had en te durven denken wat niemand ooit eerder gedacht had, hebt u een wereld gecreëerd. Een wereld die door veel mensen na u bevolkt is geworden. Een wereld die ons een compleet nieuw zicht gebracht heeft op de grandeur van het leven. Uw prestatie moet daarbij niet onderdoen voor die van uw huidige buurman, Isaac Newton. U was u daar zelf ten volle van bewust.

Zoals u had kunnen voorspellen is de mensheid sindsdien maar weinig geëvolueerd. Mensen zijn nog steeds bange kleine wezens. Dat komt bijzonder goed tot uiting in de manier waarop er heden ten dage met uw inzichten wordt omgegaan.

Aan de ene kant is er, misschien ook voorspelbaar, een religieus kamp dat de evolutieleer te vuur en te zwaard bestrijdt.

Maar aan de andere kant is er, heel verrassend, een kamp ontstaan dat met hetzelfde fanatisme de evolutieleer op zijn beurt tot een geloofsfeit verheven heeft en haar even fundamentalistisch te vuur en te zwaard wil verkondigen.

Blijkbaar moeten bange kleine mensen zich telkens weer enggeestig in visies vastklampen. De grandeur van het leven is beangstigend. Het is voor mensen blijkbaar zo moeilijk om met een open geest te vertoeven in die uitgestrekte vrije ruimte die, een andere grote geest, de Boeddha, de middenweg noemde, de middenweg tussen absolutisme en nihilisme.

Ik mag er niet te neerbuigend over doen. Onze condition humaine vraagt vooral om mededogen. Leven is zoals u ons misschien ten overvloede duidelijk gemaakt hebt een hachelijke onderneming. Er is wellicht niemand geweest die duidelijker dan u het spanningsveld tussen overleven en aanpassen zichtbaar gemaakt heeft.

Fascinerend vind ik daarbij vooral hoe u de dood een plaats gegeven hebt midden in het leven. Om het uit te drukken met de woorden van Gregory Bateson, ook een origineel denker, bioloog, antropoloog, zenstudent en een grote fan van u:

"By return to the unlearned and massproduced egg, the ongoing species again and again clears its memory banks to be ready for the new."

"To be ready for the new", wat kan meer bevrijdend zijn? Toen iemand aan de Amerikaanse zenmeester Bernie Glassman vroeg: 'wat is verlichting?', antwoordde die prompt: 'the readiness to learn.'

Het is wat ik iedereen zou willen toewensen, aan uw fanatieke tegenstanders en uw even fanatieke zelfverklaarde ‘aanhangers’.

Met hartelijke groet,

Edel Maex